Mitre ATT&CK: Siber Tehditlerle Başa Çıkmanın Anahtarı

Şubat 14, 2024
Mitre ATT&CK

MITRE ATT&CK; Siber tehdit modellerini anlamak ve savuşturmak için küresel siber güvenlik uzmanları tarafından yaygın olarak başvurulan bir bilgi kaynağıdır. Karşılaşılan tehditlerin analizi ve savunma stratejilerinin geliştirilmesi konusunda kritik bir role sahiptir.

Bu çerçeve, gerçek dünya taktiklerini ve tekniklerini sınıflandırır.

Kurumların siber güvenlik savunma yeteneklerini artırmakta etkin bir araç olan ATT&CK, güvenlik olaylarına müdahale ve tehdit avı faaliyetlerinde metodolojik bir yol haritası sunar.

Mitre ATT&CK Tasarımı

Mitre ATT&CK, sürekli güncel bir bilgi tabanı olarak dizayn edilmiştir ve çok katmanlı bir yapısı vardır. Bu yapının temelinde düşman taktik ve teknikleri yer almakta, onların potansiyel hedeflerine ve kullanabilecekleri araçlara yönelik derinlemesine bilgiler içermektedir.

Adversary Tactic, Techniques, and Common Knowledge (ATT&CK) modeli, düşman davranışlarının ayrıntılı bir sınıflamasını sağlayarak, saldırı zincirlerinin her aşamasına müdahale edebilmek için kullanılan bir framework’tür. Saldırganların kullanabileceği yöntem ve stratejilere karşı bir rehber niteliği taşımakla kalmaz, aynı zamanda bunların savunma mekanizmalarına entegrasyonuna dair pratik öneriler sunar.

Bu tasarımın merkezi, emperik verilere dayanır ve sürekli geliştirilen senaryolar sayesinde siber güvenlik profesyonellerinin tehdit algılama ve tepki vermelerini keskinleştirir. Modelin güçlü yönü pratiğe dönük olması ve teorik bilgileri somut örneklerle desteklemesidir.

Çerçevenin Temelleri

MITRE ATT&CK, düşman taktikleri ve tekniklerini sınıflandıran bir bilgi tabanıdır. Saldırı vektörleri ve tehdit aktörlerinin analizi için somut bir yol haritası sunar. Bu çerçeve, tehdit istihbaratının analitik entegrasyonunu ve operasyonel stratejilerin geliştirilmesini sağlar.

Savunma faaliyetlerini birden fazla boyutta değerlendiren bu model, davranış bazlı tehdit avı ve hatta makro düzeyde güvenlik politikalarını şekillendirmede kılavuzluk etmektedir. Saldırı yüzeylerinin tespiti ve bu yüzeyler üzerindeki güvenlik önlemlerinin optimizasyonu için vazgeçilmez bir referanstır.

MITRE ATT&CK, siber güvenlikteki savunma mekanizmalarını güçlendiren bir navigasyon aracıdır.

Kullanıcıların gerçek senaryolarla tehditleri daha efektif biçimde anlamasına olanak tanıyan ATT&CK, birden fazla seviyede koruma sağlayarak tehlikelere proaktif müdahalenin kapılarını aralar. Bu çerçeve, siber tehdit algılama yeteneklerini keskinleştirmekte ve savunma taktiklerinin etkin uygulanışını desteklemektedir.

Uygulama Alanları

MITRE ATT&CK matrisi, güvenlik operasyon merkezleri (SOC) için stratejik planlama ve gelişmiş siber tehdit avının temelini oluşturur. Özellikle, tehdit avcıları ve olay müdahale ekipleri için rehberlik edici bir kaynaktır.

Ayrıca, güvenlik duvarları ve diğer ağ savunma sistemlerinin yapılandırılmasında etkin rol oynar. Bu durum, geçişi kontrol altında tutmayı amaçlar.

Kurumların risk yönetimi stratejilerini oluştururken ATT&CK framework’ünü kullanmaları, savunma mekanizmalarını ve karşılık verme süreçlerini sistematikleştirir. Bu yaklaşım, güvenlik açıklarını belirleme ve bu açıklara yönelik proaktif tedbirler geliştirme konusunda fayda sağlar.

Eğitim ve farkındalık programlarının geliştirilmesinde de önemli bir yer tutar. İş güvenliği eğitimlerinde MITRE ATT&CK modelinin anlatılması, personelin güvenlik tehditlerini daha iyi anlamasına ve bu tehditlere karşı bilinçlenmesine katkıda bulunur. Özellikle red team ve blue team egzersizlerinde, karşılaştırmalı analizler yaparak güvenlik sınamalarının etkinliğini arttırmak için kritik bir bileşen olarak görülür.

Gelişim Süreci

Mitre ATT&CK, 2013 yılında ABD’de kurulan Mitre Corporation tarafından geliştirilmiştir. İlk olarak kamu sektörüne yönelik bir araç olarak tasarlanmıştır.

Projeye başlangıçta sınırlı kaynak ayrılmış olup, zamanla endüstri ve akademi desteği ile büyümüştür. Giderek, özel sektör firmaları ve güvenlik topluluklarından da katkılar almaya başlamıştır.

2015 yılında ATT&CK’in ilk kamuya açık versiyonu yayınlandı ve bu yayın, siber güvenlik uzmanları tarafından hızla benimsendi. Sürekli olarak güncellendiği için gerçek dünya tehditlerine ilişkin en güncel bilgileri sağlıyor.

Framework, sürekli evrilmekte olup, dünya genelindeki çeşitli tehdit gruplarına dair tutarlı ve dikkatli bir şekilde hazırlanan analizler ve gözlemler ile zenginleştirilmektedir. Bu süreçte, kullanıcı geri bildirimleri de büyük önem taşımaktadır.

2019 yılı itibariyle, ATT&CK’in siber güvenlik ekosisteminde standart bir referans olarak kullanıldığı gözlemlenmektedir. Sektörde kabul görüşü oldukça geniş bir yelpazeye ulaşmıştır.

Temel Kavramlar ve Terminoloji

Mitre ATT&CK (Adversarial Tactics, Techniques, and Common Knowledge), düşman taktikleri, teknikleri ve ortak bilgiler anlamına gelir ve saldırgan davranışlarını modelleyen bir bilgi tabanıdır. Bu terminoloji, siber saldırıların daha iyi anlaşılmasını ve savunma stratejilerinin geliştirilmesini sağlamak için kullanılır.

Taktikler, saldırganların hedeflerine ulaşmak için izledikleri aşamaları ifade ederken, teknikler bu taktiklerin gerçekleştirildiği spesifik yöntemleri tanımlar. Common Knowledge ise bu tekniklerin kullanımlarını ve saldırı senaryolarını içeren, geniş çaplı bir bilgi birikimi oluşturur. Kamu ve özel sektörden birçok güvenlik profesyoneli tarafından katkıda bulunulan bu birikim, sürekli olarak güncellenir.

Mitre ATT&CK, APT (Advanced Persistent Threat) gruplarının yanı sıra suç örgütleri ve diğer tehdit aktörlerinin kullanabileceği metodolojileri de kapsar. Bu kapsamlı bilgi seti, siber güvenlik uzmanlarının tehdit istihbaratı konusundaki yeteneklerini artırmak için temel bir kaynak niteliğindedir.

Taktikler, Teknikler ve Prosedürler

MITRE ATT&CK, siber tehdit aktörlerinin hedeflerine ulaşmak için izlediği adımları ayrıntılı olarak açıklayan bir modeldir. Taktikler, bu adımları kategorize eder, teknikler ise bu taktikleri gerçekleştirmek için kullanılan yöntemleri belirtir.

  1. İlk Erişim Elde Etme: Saldırganların ağa bir giriş noktası bulduğu aşama.
  2. Yürütme: Saldırganın kötü amaçlı kodu veya komutu sisteme enjekte ettiği aşama.
  3. Hakimiyet Kurma: Saldırganın sistemi kontrol altına alma veya arka kapı yerleştirme adımları.
  4. Kimlik Bilgisi Erişimi: Saldırganın mevcut hesapları kullanarak veya yeni kimlik bilgileri oluşturarak ilerlemeye çalıştığı evre.
  5. Keşif: Ağ içinde ilerlerken gerekli bilgileri toplama ve analiz etme süreci.
  6. Veri Toplama: Hedeflenen bilgilerin sızdırılmadan önce bir araya getirildiği aşama.
  7. Komuta ve Kontrol (C2): Saldırganın enfekte ettiği sistemler üzerinde uzaktan komut verebilmesi ve kontrol sağlayabilmesi için kullandığı kanallar.
  8. Exfiltrasyon: Elde edilen bilgilerin saldırganlar tarafından dışarı aktarılması.
  9. Etki: Saldırganın gayesine ulaşmak için direkt olarak hedefin bütünlüğüne ya da erişilebilirliğine zarar verdiği son aşama.Siber güvenlik uzmanları için bu taktiklerin ve tekniklerin bilinmesi, tehdit avcılığı aktiviteleri sırasında belirleyici olabilir.
    MITRE ATT&CK, güvenlik prosedürlerinin oluşturulması ve uygulanmasında da yol gösterici bir çerçevedir. Prosedürler, saptanan taktik ve tekniklere dayanarak geliştirilir ve uygulanır.

Gruplar ve Yazılımlar

MITRE ATT&CK matrisi, tehdit grupları ve bu gruplar tarafından kullanılan yazılımların incelenmesini sağlayan zengin bir bilgi kaynağıdır.

  1. APT29 (Cozy Bear): Devlet destekli Rusya kökenli bir grup olup, özellikle hükümet kurumlarına yönelik sofistike siber casusluk faaliyetleri yapmaktadır.
  2. FIN7: Finansal hırsızlıkla ilişkilendirilen ve genellikle perakende sektörünü hedef alan bir siber suç örgütüdür.
  3. Lazarus Group: Kuzey Kore ile bağlantılı, geniş çaplı siber casusluk ve siber soygun girişimleriyle tanınan bir tehdit aktörüdür. Bu sınıflandırma, olaylara cevaben stratejiler geliştirmek ve saldırı vektörlerini anlamak için kritik bir öneme sahiptir.
    Analizler, ilgili tehdit gruplarının imza davranışları ve kullanmış oldukları zararlı yazılımların detayları ışığında gerçekleştirilmeli, böylece saldırganların metotlarını deşifre edebilmemiz mümkün olacaktır.

Matris Yapısı

MATRIKS yapı, ATT&CK modelinin temelini oluşturmakta ve çok boyutlu bir analiz çerçevesi sunmaktadır. MATRIKS’in amacı, tehdit aktörlerinin kullanmış olduğu taktik ve tekniklerin sistematik bir biçimde sınıflandırılmasıdır. Her bir taktik, saldırının genel amacına denk gelen ve belirli görevler içeren bir sütun olarak düzenlenmiştir.

Sütunlar, genel saldırı yaşam döngüsünü yansıtan taktiklerdir. Bu taktiklere ilişkin teknikler ise, aynı sütun içerisinde yer alır. Her bir teknik, saldırıyı gerçekleştirmek için kullanılabilecek farklı yöntem ve algoritmaları temsil eder ve detaylı bir açıklama ile desteklenir.

Bunun yanı sıra, teknikler spesifik alt-tekniklere ayrılır. Bu alt-teknikler, saldırganların daha dar kapsamlı ve ayrıntılı davranışlarını kategorize eder. Bu sayede, güvenlik profesyonelleri saldırı paternlerini daha detaylı ve derinlemesine analiz edebilme fırsatı bulurlar.

Matrisin detaylandırdığı bilgiler, proaktif savunma stratejilerinin geliştirilmesine ve olay müdahale ekiplerine rehberlik etmeye olanak sağlar. Bununla birlikte, gerçek dünya siber tehdit senaryolarını anlamak ve buna uygun savunma mekanizmaları kurmak için vazgeçilmez bir kaynak olarak değer kazanır. Saldırı yüzeyini daraltmak ve muhtemel güvenlik açıklarını belirlemek içinde benzersiz araştırma imkanları sunar.

ATT&CK Kullanım Örnekleri

Siber güvenlik ekipleri, MITRE ATT&CK matrisini kullanarak siber olaylara yanıt verme süreçlerini optimize ederler. Bir sızma testi planlarken, matrisdeki teknikler ve taktikler, hedef sistemlerin savunmasız noktalarını ve olası saldırı vektörlerini tespit etmek için kritik bir rota haritası oluşturur. Ayrıca, eğitim ve farkındalık programları geliştirilirken ATT&CK, güvenlik personelinin, özellikle saldırganların taktik ve tekniklerine yönelik derinlemesine anlayış geliştirmesine yardımcı olur. Kırmızı takım simülasyonları ise, gerçekçi saldırı senaryolarının uygulanmasında ve savunma mekanizmalarının test edilmesinde matrisin sağladığı ayrıntılarla desteklenir, böylelikle savunma stratejilerinin dayanıklılığını ve etkinliğini artırmaya yönelik iyileştirmeler yapılır.

Siber Güvenlik Savunmasında Yeri

MITRE ATT&CK framework, siber güvenlik savunma stratejilerinin temelini güçlendirir ve dinamik bir savunma çerçevesi oluşturur. Bu, güvenlik ekiplerine saldırganların takip ettiği davranış kalıplarını anlaşılır kılarak, savunma mekanizmalarını proaktif bir şekilde güçlendirmelerine olanak tanır.

Aktif tehdit avcılığı faaliyetlerinde de vazgeçilmez bir rehberdir. MITRE ATT&CK, saldırı bulgularını sınıflandırmak ve derinlemesine analiz etmek için bir dil ve çerçeve sağlar.

Bilgi güvenliği yönetişiminde, organizasyonların mevcut güvenlik kontrollerini değerlendirmelerine ve eksiklikleri tespit etmelerine imkan verir. Ayrıca, yöneticilerin ve politika yapımcılarının, güvenlik yatırımlarını stratejik biçimde yönlendirmelerine ve öncelik sırasına koymalarına yardımcı olur, böylece kaynakların en etkin şekilde kullanılmasını sağlar.

Kurum içi güvenlik farkındalığının artırılmasında ise MITRE ATT&CK, kompleks tehdit manzarasını personelin kolayca anlayabileceği düzeyde sunar ve güvenlik eğitimlerinin içeriğini derinleştirir. Bu yolla, çalışanlar sadece tehditleri tanıma konusunda değil, aynı zamanda olaylara müdahale ve bunlara karşı koruma stratejileri geliştirme konusunda daha bilinçli ve yetkin hale gelirler.

Eğitim ve Farkındalık Oluşturma

Siber güvenlik eğitimleri, çalışanların tehditleri tanıma ve önleme konusunda bilinçlenmelerini sağlar. MITRE ATT&CK, bu eğitimlerin stratejik yapı taşlarından biri olarak ön plana çıkar.

  1. Teorik Bilgi: MITRE ATT&CK matrisinin temel prensipleri ve kullanım alanları detaylı şekilde incelenir.
  2. Senaryo Bazlı Eğitim: Gerçekçi saldırı senaryoları üzerinden pratik uygulamalar yapılır.
  3. Olay Analizi: Geçmiş siber olaylar ve bunlara nasıl müdahale edildiğine dair vakalar değerlendirilir.
  4. Araç ve Teknik Tanıtımı: Saldırıları tespit etmek için kullanılabilecek araç ve teknikler öğretilir.
  5. Siber Tatbikatlar: Eğitim içeriklerinin pekiştirilmesi amacıyla düzenli tatbikatlar yapılır. MITRE ATT&CK matrisi, eğitim süreçlerinde katılımcılara yol gösterir; böylece onlar tehdit aktörlerinin taktik ve yöntemleri konusunda daha detaylı bilgi sahibi olurlar.
    Sonuç olarak, MITRE ATT&CK framework’ünü kullanmak, siber güvenlik uzmanlarının kriz anlarında daha hızlı ve etkin müdahale etmelerine imkan tanır. Bu da kurumların genel güvenlik duruşunu güçlendirir. MITRE ATT&CK framework’ünü derinlemesine öğrenmek ve siber güvenlik becerilerinizi geliştirmek istiyorsanız, CyberSkillsHub’in sunduğu profesyonel eğitim kurslarımıza göz atın. Bu kurslar, teorik bilgilerin yanı sıra pratik uygulamalarıyla da sizi sektörde bir adım öne taşıyacak.

Kırmızı Takım ve Mavi Takım Aktiviteleri

Kırmızı Takım, örgütün savunma mekanizmalarını deneme amacıyla farklı saldırı teknikleri uygular. Gerçekçi tehdit simülasyonları yaparlar.

Mavi Takım ise bu saldırı ve stratejileri zamanında tespit etmeyi, analiz etmeyi ve savunma yapmayı hedefler. Böylece, güvenlik duruşları güçlendirilir.

MITRE ATT&CK matrisi, Kırmızı Takım’ın uygulayacağı saldırı yelpazesini genişletirken, Mavi Takım’a karşı önlem alma konusunda kapsamlı senaryolar sunar. Bu da karşılıklı yetkinliklerin artmasını sağlar.

Bilgi güvenliği alanında MITRE ATT&CK, karşıt taraflar arası tatbikatları daha verimli kılmak için zengin içerik sağlar. Tatbikatlar, gerçek saldırıların taklit edildiği kontrollü ortamlardır.

Kırmızı ve Mavi Takım aktivitelerini koordine ederek, organizasyonlar siber dayanıklılıklarını ciddi ölçüde artırabilirler. MITRE ATT&CK, bu sürecin temelini atar.

Güncel ve Gelecek Gelişmeler

MITRE ATT&CK, düzenli güncellemelerle siber tehdit alanında yaşanan değişimlere adapte olmaktadır. Bu, çerçeveyi sürekli dinamik ve güncel tutar.

Yeni saldırı teknikleri ve aktörlerin ortaya çıkışı, MITRE ATT&CK’in evrimleşmesini gerektirmektedir. Kısa süreli güncellemeler ve zamanla kazanılan tecrübeler, matrisin daha etkin kullanılması için yol göstericidir.

Siber güvenlik topluluğunun geri bildirimleri ise çerçevenin geleceğe dönük gelişimini şekillendirir. Bu etkileşim, siber güvenlik alanında kalıcılığı garantiler.

Sürekli Güncellenme Yaklaşımı

MITRE ATT&CK, siber tehdit peyzajının hızlı değişimi karşısında elzem bir adaptasyon mekanizmasına sahiptir. Bu yapısı sayesinde metodolojik olarak güncelliğini korur ve güvenlik uzmanlarının ihtiyaçlarına yanıt verir. Saldırı vektörlerinin evrimini ve TTP’lerin (Tactics, Techniques and Procedures) çeşitlenmesini sürekli izleyen bir yapıdadır.

Güncellemeler, genellikle topluluk kaynaklı veri ve araştırmalarla desteklenir. Bu süreç, MITRE’nin ortak çalışma anlayışının bir yansımasıdır.

Siber güvenlik alanında yeni keşfedilen saldırı yöntemleri, tehdit aktörlerinin değişen taktikleri ve kullanılan araçlar, MITRE ATT&CK framework’ünün güncellenmesini zorunlu kılar. Yapı, bu değişimleri düzenli zaman dilimlerinde entegre ederek kullanıcılarına sürekli aktüel bilgi sunar ve tehdit istihbaratının proaktif kullanımını sağlar.

MITRE ATT&CK’in sürekli güncellenmesi, siber güvenlik ekosistemini ve savunma stratejilerini canlı tutmanın yanı sıra, farkındalığı ve savunma kabiliyetlerini geliştirmeyi amaçlar. Ayrıca, global tehdit ortamındaki son olayları yansıtarak kullanıcılara iyi bir rehber sunar. Bu bağlamda, çerçeve hem teorik açıdan güçlü bir referans kaynağı hem de pratikte uygulanabilir, esnek bir rehber olarak önemini korur. MITRE ATT&CK matrisiyle uyumlu güvenlik araçlarını keşfetmek için CyberSkillsHub ile En İyi Ücretsiz ve Ücretli Araçlar yazımıza bakabilirsiniz.

Topluluk ve Katkıda Bulunma

MITRE ATT&CK, siber güvenlik uzmanları arasında ortak çalışma ve bilgi paylaşımı için güçlü bir platform sunar. Bu çerçeve, topluluk tarafından sürekli zenginleştirilmektedir.

Topluluk üyeleri, kendi tecrübeleri ve araştırmalarıyla MITRE ATT&CK’e katkıda bulunabilirler. Bu katkılar, yeni saldırı teknikleri, taktikler ve prosedürlerin eklenmesine yardımcı olur ve böylece materyalin güncelliği korunur.

Katılım, GitHub üzerinden yönetilen bir süreçle gerçekleştirilir. Uzmanlar, keşfettikleri yeni tehdit bilgileri veya metodolojileri raporlayabilir ve bunlar, topluluk incelemesine açık hale getirildikten sonra çerçeveye entegre edilebilir.

MITRE’nin bu sürece verdiği önem, siber güvenlik topluluğundaki paylaşımcı ruhu güçlendirir. Her katkı, çerçevenin derinliğini ve kapsamını artırarak savunma stratejilerinin etkinliğine dolaylı olarak katkı sağlar.

Bu açık kaynaklı yaklaşım, dünya genelindeki siber güvenlik topluluklarını bir araya getirir. Yenilikçi fikirlerin ve çözüm önerilerinin paylaşılması teşvik edilir ve böylece ATT&CK çerçevesi evrensel bir bilgi havuzuna dönüşür.

Yeni Tehditlerle Evrim

Siber güvenlik ekosistemi, her geçen gün yeni tehdit aktörleri ve karmaşık saldırı vektörleriyle karşı karşıya kalmaktadır. Bu evrimsel süreçte, MITRE ATT&CK çerçevesi daima güncel ve efektif kalabilmek adına evrimleşmektedir.

Yeni taktik ve tekniklerin sürekli olarak eklenmesi zorunluluğu, ATT&CK’ın dinamik bir yapıda olmasını gerektirir. Veri tabanının sürekli genişletilmesi, güvenlik uzmanlarına avantaj sağlar.

Siber saldırganlar, var olan güvenlik mekanizmalarını aşmak için sürekli yeni yöntemler geliştirmektedir. Bu nedenle, ATT&CK de yenilikçi tehdit algılamalarını entegre etmelidir.

Her bir güncellemeyle, ATT&CK matrisindeki bilgiler daha detaylı bir hale gelir, böylece uzmanların tehditleri öngörme ve etkisiz hale getirme yetkinlikleri artar. Bu süreç tehdit avı stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlar.

Zaman içerisinde ortaya çıkan yeni APT gruplarının analizi ve bunların eğilimleri, ATT&CK veri tabanına entegre edilerek, savunma taktiklerinin sürekli yeniden şekillendirilmesini sağlar. Bu esnek yapı, tehditlere hızlı adaptasyonu mümkün kılar.

Sonuç olarak, MITRE ATT&CK, tehditlerin evrimine paralel olarak sürekli kendini güncellemekte ve siber güvenlik topluluğuna rehberlik etmektedir. Bu süreç, sektördeki bilgi paylaşımını ve iş birliğini destekleyerek siber dayanıklılığın artmasına olanak tanır. Siber güvenlik trendlerini anlamak ve bu alandaki gelişmeleri takip etmek için CyberSkillsHub’in Siber Güvenlik Trendleri bloguna göz atın.

Faruk Ulutaş

Faruk Ulutaş, siber güvenlik alanında derinlemesine bir uzmanlıkla donanmış bir bilgisayar mühendisidir. Kapsamlı programlama diline hakimiyeti ve geniş tecrübesi ile çeşitli siber güvenlik projelerinde yer alıp başarılı sonuçlar elde etmiştir. Çeşitli hackathon, kodlama maratonları ve Capture The Flag (CTF) yarışmalarında, hem yurt içinde hem de yurt dışında, gösterdiği üstün performansla sıkça ön plana çıkmıştır. Ayrıca, küresel ölçekte faaliyet gösteren bazı büyük şirketlerin siber güvenlik sistemlerinde kritik güvenlik açıklıklarını başarıyla belirlemiştir. Üstlendiği projelerde kullanıcı güvenliğini sağlamak ve siber saldırılara karşı koymak için çözüm üretme konusunda büyük bir yetenek sergilemiştir. Ulutaş, CyberSkillsHub üzerindeki rolü ile birlikte, öğrencilere kendi deneyimlerini ve bilgilerini aktararak siber güvenlik konusunda yeteneklerini geliştirmelerine yardımcı olmayı hedeflemektedir.